Het gaat om kinderen en jongeren (tot 18 jaar) die door de kinderrechter uit huis geplaatst zijn. Bovendien hebben hun eigen ouders geen gezag meer over hen.
Terug naar boven
Ben je betrokken bij een kind dat op een leefgroep of in een gezinshuis woont en dat een voogd heeft van de jeugdbescherming? Zou je die voogdij wel over willen nemen en dus zelf voogd worden van het kind? Praat erover met het kind en daarna met de voogd. Als je dit echt wilt, is het namelijk het beste om het samen met de huidige voogd aan de kinderrechter voor te leggen. Uiteindelijk beslist de kinderrechter of je voogd kunt worden.
Burgervoogdij regelen vraagt voorbereiding. Denk aan het regelen van ondersteuning, verzekeringen en vergoedingen. Ben je eenmaal voogd van een kind, dan blijf je dat tot het kind achttien jaar wordt. Maar ook daarna blijf je betrokken. Je krijgt een band. Je bent beschikbaar. Je komt op de verjaardag van het kind. Je gaat kijken bij een voetbalwedstrijd of een diploma-uitreiking. Je bent ook officieel de belangenbehartiger en pleitbezorger van het kind.
Iedere volwassene kan burgervoogd worden. Je hebt er geen opleiding voor nodig. De wet stelt wel een paar eisen. Je moet bijvoorbeeld beschikken over een geldige verklaring omtrent het gedrag (VOG). Het belangrijkste is dat je er bewust voor kiest om ‘er te zijn’ voor dit kind. Dat je blijvend betrokken wilt zijn, ook als het kind volwassen wordt. Dat je wilt samenwerken met de ouders van het kind, de professionele opvoeders in de instelling waar het kind woont en anderen die voor het kind belangrijk zijn.
De gemeente is verantwoordelijk voor de jeugdhulp. Ook voor voogdijkinderen die uit huis geplaatst zijn en over wie de ouders geen gezag meer hebben. In de praktijk verdwijnen uit huis geplaatste kinderen en jongeren vaak uit het zicht van de gemeente. De gemeente betaalt wel de rekening voor jeugdhulp met verblijf en voor het uitvoeren van de voogdij door een gecertificeerde instelling voor jeugdbescherming. Maar veel verder gaat de betrokkenheid van de gemeente meestal niet.
Dat is een gemiste kans. Het gaat om kinderen uit de eigen gemeenschap. Dan kan de voogdij ook uitgeoefend worden door iemand uit die gemeenschap. Een vertrouwd iemand voor het kind. Een anker in de ‘gewone wereld’. De gemeente kan dit mogelijk maken door burgervoogdij te faciliteren. En door met de gecertificeerde instellingen afspraken te maken om te kijken naar de mogelijkheden van burgervoogdij voor hun voogdijkinderen.
Om burgervoogdij in de gemeente mogelijk te maken, kan de gemeente drie dingen regelen.
Als voogd bij de jeugdbescherming werk je met hart en ziel. Ook voor kinderen die opgroeien in een gezinshuis of op een leefgroep. Toch is je tijd beperkt, de caseload groot. Noodgedwongen kent je betrokkenheid grenzen. Zeker bij kinderen in een stabiele situatie, die weinig aandacht vragen. Bovendien ben je waarschijnlijk niet de eerste voogd van een kind. En ook niet de laatste.
Kinderen kunnen door dat alles het gevoel krijgen dat ze ‘van niemand’ zijn. Hoe mooi zou het zijn, als er voor deze kinderen een betrokken particulier is die de voogdij uitoefent. Iemand die blijft, wat er ook gebeurt. Iemand die voor hen opkomt, die hun belangen behartigt. Iemand op wie ze op kunnen bouwen, jarenlang. Een anker in de gewone wereld. Een burgervoogd.
Vind je de situatie van het kind voldoende stabiel om het veilig los te kunnen laten als er inderdaad een burgervoogd is die jouw rol kan overnemen? Zo ja, bespreek deze mogelijkheid met de jeugdige. Is er iemand in beeld die burgervoogd kan worden, ga dan in gesprek met alle betrokkenen: de gedragsdeskundige, de jeugdige zelf, de opvoeders of verzorgers, de ouders en eventuele anderen in het netwerk van het kind. Staan alle lichten op groen, zet dan de overdracht van de voogdij in gang. Vraag daarbij de hulp van de juridisch adviseur voor het begeleiden van de procedure.
Als jeugdhulpverlener of opvoedadviseur in een jeugdteam van de gemeente of bij een Centrum voor Jeugd en Gezin krijg je niet vaak te maken met kinderen en jongeren uit de jeugdbescherming. Wel aan het begin, als de problemen in het gezin zo hoog oplopen dat de inzet van Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en uiteindelijk de kinderrechter noodzakelijk wordt. Maar heeft de rechter eenmaal een kinderbeschermingsmaatregel opgelegd, dan is de jeugdbescherming aan zet.
Soms is dat anders. Bijvoorbeeld als een kinderbeschermingsmaatregel afloopt en ouders en kinderen weer terug in beeld komen bij de gemeentelijke jeugdhulp. Maar het kan ook als het kind permanent uit huis geplaatst is en de ouders geen gezag meer hebben. De kinderrechter heeft dan een voogd aangewezen. Vaak is dat een gecertificeerde instelling voor jeugdbescherming, zoals Jeugdbescherming West of William Schrikker Jeugdbescherming. Maar steeds vaker nemen ook ‘gewone mensen’ uit het netwerk rond het kind de voogdij op zich. Zij worden dan burgervoogd. Ondersteuning van burgervoogden is een taak van het gemeentelijke Jeugdteam of het Centrum voor Jeugd en Gezin. Je kunt dus vragen van hen verwachten. Als het goed is, zijn er binnen jouw team afspraken gemaakt wie die vragen afhandelt.
Bij sommige kinderen bij jou in het gezinshuis of op de leefgroep hebben de ouders geen gezag meer. De kinderrechter heeft in plaats daarvan een voogd benoemd. In de regio Haaglanden is dat meestal Jeugdbescherming West of William Schrikker Jeugdbescherming. Maar dat hoeft niet. Het kan ook een ‘gewoon iemand’ zijn uit de omgeving van het kind. Iemand die het kind goed kent en die zich inzet uit persoonlijke betrokkenheid. Een burgervoogd.
Net als een professionele voogd, doet een burgervoogd zijn werk met hart en ziel. Maar vaak heeft een burgervoogd meer tijd voor het kind dan een professional ooit zou kunnen leveren. De continuïteit is gegarandeerd. De burgervoogd blijft, ook als het kind 18 jaar wordt. Het kind heeft daardoor een ‘anker in de gewone wereld’.
Spreekt het idee je aan? Ken je een kind of jongeren die ervoor in aanmerking zou kunnen komen? Ga er over in gesprek met dat kind, de ouders of andere betrokkenen. Wie weet is er iemand die als burger de voogdij op zich kan nemen.
Colofon
nieuws@sbjh.nl
Jeugdhulpregio Haaglanden bestaat uit de volgende gemeenten: Den Haag, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg, Delft, Wassenaar, Zoetermeer, Pijnacker-Nootdorp, Midden-Delfland, Westland.
Dit platform is een initiatief van het Programmabureau Jeugdhulp Haaglanden en het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden.
Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.
Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.
Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.
Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.